Leerlingen die langere tijd geen school bezoeken (minimaal 4 weken) kunnen via de leerplichtambtenaar of een onderwijsconsulent geplaatst worden binnen het project Herstart. Tijdens dat project Herstart krijgt de leerling voor een periode van maximaal 16 weken onderwijs, ondersteuning en begeleiding aangeboden binnen en/of vanuit een cluster IV school. Tevens wordt er gedurende de plaatsing binnen het project Herstart een indicatiestelling cluster IV voor de leerling aangevraagd. Na de wettelijke verblijfstermijn stroomt de leerling uit het project Herstart. Daarmee biedt het project Herstart een oplossing voor de thuiszitterproblematiek in Nederland. 

De doelgroep zal in de praktijk voornamelijk bestaan uit leerlingen met gedragsproblemen, variërend van leerlingen met moeilijk te hanteren gedrag, leerlingen met sociale- en/of emotionele problemen tot leerlingen die vallen binnen het autistisch spectrum. Maar ook leerlingen met andere problematieken kunnen binnen Herstart geplaatst worden (zolang ze maar minimaal 4 weken thuiszitten).

Om de doelgroep van dit project verder hanteerbaar en eenduidig te maken, wordt de doelgroep Herstart beperkt tot de thuiszitters die:

• nog niet geïndiceerd zijn;
• niet in een indicatietraject zitten;
• meer dan vier weken thuis zitten (zonder uitzicht op plaatsing);
• (in principe) bekend zijn bij leerplichtzaken.

Het bovenstaande impliceert dat geïndiceerde leerlingen die niet naar school gaan niet behoren tot de groep thuiszitters waarvoor in dit project een oplossing wordt gezocht. Dit zijn immers leerlingen waarvoor reeds een inspannings- en plaatsingsverplichting geldt. Ook zogenaamde wachtlijstleerlingen (wel geïndiceerd, maar niet naar school) en crisisplaatsen (wel naar school, maar onhoudbaar) vallen buiten dit project.

Werkwijze van het project Herstart

Gezien de tijdsdruk die op het project staat (16 weken) wordt de invulling van het onderwijs pragmatisch aangepakt. Er wordt gebruik gemaakt van bestaande middelen. Voor de thuiszitter bestaat de periode van 16 weken uit de volgende stappen:

1. Selecteren/screenen:

Op basis van lijsten met thuiszitters van de verschillende leerplichtambtenaren/RMC's wordt een selectie gemaakt van de leerlingen die voldoen aan de criteria voor deelname aan dit project. Vervolgens wordt  aan de hand van de gekozen projectlocaties pragmatisch een keuze gemaakt welke leerlingen en in welke volgorde de leerlingen in dit project instromen. Met iedere leerling en/of hun ouder(s) wordt een intakegesprek gevoerd. Tijdens dit gesprek moet overeenstemming worden bereikt over acceptatie van de oplossing en opvolging van het advies dat volgt uit deelname aan het project. Aan het einde van het intakegesprek wordt een formeel contract gesloten tussen de ouders en het project. Vanuit leerplicht wordt een verklaring afgegeven dat deze leerling voldoet aan het criterium van "thuiszitter".

2. Leren:

De in het project Herstart geplaatste leerling volgt gedurende een periode van maximaal een (onderwijs)programma binnen en/of vanuit de cluster IV school. Dit programma is zoveel als mogelijk op maat in relatie tot de problematiek van de leerling en kent o.a. de volgende facetten:

• omgaan met een dagritme
• opbouwen van regelmaat in hen leven van de leerling
• reguleren, hanteren en corrigeren van gedrag.
• het programma stelt hen in staat na deze periode regulier of speciaal onderwijs te volgen.

3. Indiceren:

Op het moment dat een leerling instroomt in dit project, wordt een indicatietraject via de Commissie voor de Indicatiestelling (CVI) opgestart. Na ongeveer 8 - 12 weken is de uitspraak van de CvI bekend en kan het uitstroomtraject uitgestippeld worden.

4. Herplaatsen:

Zodra duidelijk is wat het resultaat van het indicatietraject is, kan worden gestart met de implementatie van de uitstroom uit het project ‘Herstart'. Dit resulteert in een handelingsgericht advies waarin wordt aangegeven waar de leerling naartoe gaat/kan.  Na afloop van de vastgestelde periode van 13 weken is dus altijd bekend waar de leerling ‘thuishoort'.

Voor de Herstartleerling zijn er twee routes voor herplaatsing mogelijk:

• Bij een negatieve indicatie gaat de leerling terug naar het reguliere onderwijs. Dit kan de oorspronkelijke school van de leerling zijn, maar ook een andere onderwijsinstelling behoort tot de mogelijkheden. Indien (ondanks alle inspanningen tijdens dit project) voor een leerling na afloop van de projectperiode geen school is gevonden, valt de betreffende leerling na de projectperiode onder toezicht van een leerplichtambtenaar.

• Bij een positieve indicatie kan de leerling verder in het speciaal onderwijs. De leerling wordt geplaatst binnen één van de scholen van het betreffende REC. In het geval van keuze voor de Rugzak wordt de coördinator ambulante begeleiding ingeschakeld om een school voor regulier onderwijs te vinden, waar de leerling en de leerkracht ondersteund worden vanuit de ‘rugzakzorg'.